Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

Amba approaches the Paraśurāma context; Hotravāhana’s counsel and Akṛtavraṇa’s report (अम्बोपाख्यानम्—रामदर्शनप्रसङ्गः)

सत्यवत्यै निवेद्याथ विवाहं समनन्तरम्‌ | भ्रातुर्विचित्रवीर्यस्य समाज्ञापयत प्रभु:,वहाँ आकर शक्तिशाली भीष्मने सत्यवतीको ये कन्याएँ सौंप दीं और इनके साथ अपने छोटे भाई विचित्रवीर्यका विवाह करनेकी आज्ञा दे दी

satyavatyai nivedyātha vivāhaṃ samanantaram | bhrātur vicitravīryasya samājñāpayat prabhuḥ ||

అక్కడికి చేరి శక్తిమంతుడైన భీష్ముడు ఆ కన్యలను సత్యవతికి సమర్పించి, వెంటనే తన తమ్ముడు విచిత్రవీర్యునితో వారి వివాహం జరగాలని ఆజ్ఞాపించాడు.

सत्यवत्यैto Satyavatī
सत्यवत्यै:
Sampradana
TypeNoun
Rootसत्यवती
FormFeminine, Dative, Singular
निवेद्यhaving informed
निवेद्य:
TypeVerb
Rootनि-विद्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), having informed/after reporting
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
विवाहम्marriage
विवाहम्:
Karma
TypeNoun
Rootविवाह
FormMasculine, Accusative, Singular
समनन्तरम्immediately thereafter
समनन्तरम्:
TypeIndeclinable
Rootसमनन्तर
Formaccusative used adverbially
भ्रातुःof (his) brother
भ्रातुः:
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Genitive, Singular
विचित्रवीर्यस्यof Vichitravīrya
विचित्रवीर्यस्य:
TypeNoun
Rootविचित्रवीर्य
FormMasculine, Genitive, Singular
समाज्ञापयत्ordered/commanded
समाज्ञापयत्:
TypeVerb
Rootसम्-आ-ज्ञा (causative: आज्ञापय)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
प्रभुःthe lord/mighty one
प्रभुः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Nominative, Singular

होत्रवाहन उवाच

S
Satyavatī
V
Vicitravīrya
B
Bhīṣma

Educational Q&A

The verse highlights a dharma-centered ethic of governance: a ruler or guardian prioritizes the continuity and stability of the kingdom and lineage through proper marriage arrangements, even when it requires firm command and personal self-restraint.

Bhīṣma brings the maidens to Satyavatī and, without delay, directs that they be married to his younger brother Vicitravīrya, formalizing the next step to secure heirs for the Kuru line.