Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

भीष्म–दुर्योधनसंवादः — शिखण्डिनं न हन्तुं कारणकथनम्

Amba-ākhyāna prologue

पाण्ड्यराजो महावीर्य: पाण्डवानां धुरंधर: । दृढ्धन्वा महेष्वास: पाण्डवानां महारथ:,पाण्डवपक्षके धुरंधर वीर महापराक्रमी पाण्डयराज भी एक अन्य महारथी हैं। ये पाण्डवोंके प्रति अनुराग रखनेवाले और शूरवीर हैं। इनका धनुष महान्‌ और सुदृढ़ है। ये पाण्डवसेनाके सम्माननीय महारथी हैं

pāṇḍyarājo mahāvīryaḥ pāṇḍavānāṃ dhuraṃdharaḥ | dṛḍhadhanvā maheṣvāsaḥ pāṇḍavānāṃ mahārathaḥ ||

భీష్ముడు పలికెను—పాండ్యదేశ రాజు మహావీర్యవంతుడు; పాండవుల పక్షంలో భారాన్ని మోయు ధురంధరుడు. అతని ధనుస్సు దృఢమైనది, అతడు మహాధనుర్ధరుడు, పాండవుల మహారథుల్లో ఒకడు.

पाण्ड्यराजःthe king of Pāṇḍya
पाण्ड्यराजः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्ड्यराज
FormMasculine, Nominative, Singular
महावीर्यःof great prowess
महावीर्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहावीर्य
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
धुरंधरःa chief supporter/bearer of the burden
धुरंधरः:
Karta
TypeAdjective
Rootधुरंधर
FormMasculine, Nominative, Singular
दृढ्धन्वाhaving a firm/strong bow
दृढ्धन्वा:
Karta
TypeAdjective
Rootदृढधन्वन्
FormMasculine, Nominative, Singular
महेष्वासःhaving great arrows (i.e., a great archer)
महेष्वासः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहेष्वास
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
महारथःa great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
P
Pāṇḍya king
P
Pāṇḍavas
B
bow (dhanus)

Educational Q&A

The verse highlights that true martial excellence is not only personal prowess (mahāvīrya, maheṣvāsa) but also dependable responsibility and loyalty (dhuraṃdhara) in supporting one’s cause—an aspect of kṣatriya-dharma.

Bhīṣma is describing and assessing notable warriors aligned with the Pāṇḍavas. Here he praises the Pāṇḍya king as a powerful, reliable great warrior—strong-bowed and eminent among their supporters.