Shloka 19
Nahūṣa’s Fall Explained: Agastya’s Account to Indra (Śalya-narrated)
शत्रुदमन शक्र! इस प्रकार दुरात्मा नहुष देवताओंके राज्यसे भ्रष्ट हो गया। ब्राह्मणोंका कण्टक मारा गया। सौभाग्यकी बात है कि अब हमलोगोंकी वृद्धि हो रही है ।। त्रिविष्टपं प्रपद्यस्व पाहि लोकाञ्छचीपते । जितेन्द्रियो जितामित्र: स्तूयमानो महर्षिभि:,शचीपते! अब आप अपनी इन्द्रियों और शत्रुओंपर विजय पा गये हैं। महर्षिगण आपकी स्तुति करते हैं, अतः आप स्वर्गलोकमें चलें और तीनों लोकोंकी रक्षा करें
śatrudamana śakra! evaṃ durātmā nahuṣo devatānāṃ rājyāt bhraṣṭo 'bhavat | brāhmaṇānāṃ kaṇṭakaḥ hataḥ | saubhāgyam etat yad idānīm asmākaṃ vṛddhir bhavati || triviṣṭapaṃ prapadyasva pāhi lokāñ śacīpate | jitendriyo jitāmitraḥ stūyamāno maharṣibhiḥ ||
అగస్త్యుడు అన్నాడు—“శత్రుదమన శక్రా! ఈ విధంగా దురాత్మ నహుషుడు దేవరాజ్యము నుండి భ్రష్టుడయ్యాడు. బ్రాహ్మణులకు కంటకమైన వాడు నశించాడు; అదృష్టవశాత్తు ఇప్పుడు మన క్షేమసమృద్ధి పెరుగుతోంది. కాబట్టి, ఓ శచీపతే! త్రివిష్టపం (స్వర్గం) చేరుము. ఇంద్రియజయుడవై, శత్రువులను జయించి, మహర్షులచే స్తుతింపబడుతూ—మూడు లోకాలను రక్షించుము.”
अगस्त्य उवाच
Educational Q&A
Legitimate rule is grounded in dharma: self-mastery (jitendriya), protection of the worlds, and respect for brahmins and sages. Arrogance and oppression—exemplified by Nahusha—lead to downfall, while humility and restraint restore rightful sovereignty.
Agastya addresses Indra after Nahusha’s disgrace and removal from the gods’ kingship. He declares the danger to the brahmins ended, notes the return of auspicious order, and urges Indra to resume his place in heaven and protect the worlds, now that he is praised by the great seers.