Shloka 3

Bhīṣma’s Appraisal of Kaurava Champions (भीष्मकृतः रथिनां गुणनिरूपणम्)

Devanagari script

स चापरिमितप्रज्ञस्तच्छुत्वा पार्थभाषितम्‌ । किमुक्तवान्‌ महेष्वासो भीष्म: प्रहरतां वर:,अर्जुनकी उस प्रतिज्ञाको सुनकर अमित बुद्धिमान्‌ योद्धाओंमें श्रेष्ठ महाधनुर्धर भीष्मने क्या कहा?

Transliteration

sa cāparimitaprajñas tac chrutvā pārthabhāṣitam | kim uktavān maheṣvāso bhīṣmaḥ praharatāṁ varaḥ ||

Translation

ధృతరాష్ట్రుడు అన్నాడు—పార్థుడు (అర్జునుడు) పలికిన మాటలను విని అపరిమిత ప్రజ్ఞ కలవాడు, మహాధనుస్సు ధరించినవాడు, ప్రహారకులలో శ్రేష్ఠుడైన భీష్ముడు ఏమని పలికాడు?

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अपरिमितप्रज्ञः: one of immeasurable wisdom
• अपरिमितप्रज्ञः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अपरिमितप्रज्ञ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• श्रुत्वा: having heard
• Type: Verb
• Root: श्रु
• Form: क्त्वा (absolutive), Active

• पार्थभाषितम्: the words spoken by Partha (Arjuna)
• पार्थभाषितम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पार्थभाषित
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• किम्: what
• किम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• उक्तवान्: said / spoke
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: क्तवत् (past active participle), Masculine, Nominative, Singular

• महेष्वासः: the great archer
• महेष्वासः: Karta
• Type: Noun
• Root: महेष्वास
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• भीष्मः: Bhishma
• भीष्मः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीष्म
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• प्रहरताम्: of those who strike/fight
• Type: Noun
• Root: प्रहरत्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• वरः: the best
• वरः: Karta
• Type: Adjective
• Root: वर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

• Dhṛtarāṣṭra
• Arjuna (Pārtha)
• Bhīṣma