Shloka 53
भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength
नकुलस्य विराटस्य द्रुपदस्य च भारत । सहदेवस्य च वचो धृष्टद्युम्मशिखण्डिनो: । केशवार्जुनयोर्वाक्यं यथोक्तं सर्वमब्रवीत्,भारत! फिर उसने नकुल, सहदेव, विराट, ट्रुपद, धृष्टद्युम्न, शिखण्डी, भगवान् श्रीकृष्ण तथा अर्जुनके भी सारे वचनोंको ज्यों-का-त्यों कह दिया
sañjaya uvāca |
nakulasya virāṭasya drupadasya ca bhārata |
sahadevasya ca vaco dhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍinoḥ |
keśavārjunayor vākyaṃ yathoktaṃ sarvam abravīt |
సంజయుడు పలికెను—ఓ భారతా! అతడు నకులుడు, సహదేవుడు, విరాటుడు, ద్రుపదుడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండి, అలాగే కేశవుడు (శ్రీకృష్ణుడు) మరియు అర్జునుడు చెప్పిన మాటలన్నిటినీ యథాతథంగా—ఏదీ విడిచిపెట్టకుండా, ఏదీ మార్చకుండా—పునః చెప్పెను।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights fidelity to truth in transmission: a messenger or narrator should convey others’ words exactly (yathoktam), without distortion—an ethical duty especially crucial in diplomacy and conflict.
Sañjaya describes how the speaker (in context, a reporter/messenger) recounted verbatim the statements made by key Pāṇḍava allies and leaders—Nakula, Sahadeva, Virāṭa, Drupada, Dhṛṣṭadyumna, Śikhaṇḍin—as well as Kṛṣṇa and Arjuna.