Shloka 4
भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength
परवीर्य समाश्रित्य यः समाह्दयते परान् | क्षत्रबन्धु रशक्तत्वाल्लोके स पुरुषाधम:,“जो दूसरेके बल-पराक्रमका आश्रय ले शत्रुओंको युद्धके लिये बुलाता है, वह क्षत्रबन्धु असमर्थ होनेके कारण लोकमें पुरुषाधम कहा गया है
paravīrya samāśritya yaḥ samāhvayate parān | kṣatrabandhuḥ aśaktatvāl loke sa puruṣādhamaḥ ||
ఇతరుల బల-పరాక్రమాన్ని ఆశ్రయించి శత్రువులను యుద్ధానికి పిలిచేవాడు పేరు మాత్రపు క్షత్రియుడు; తన అశక్తత వల్ల లోకంలో అతడు పురుషాధముడని చెప్పబడతాడు.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse criticizes the warrior who issues a battle-challenge while depending on others’ strength. In the kṣatriya ethical ideal, courage and accountability must be personal; relying on borrowed might to provoke conflict is portrayed as dishonorable and morally blameworthy.
Sañjaya delivers a moral judgment within the Udyoga Parva’s war-preparation context, characterizing a certain type of challenger: one who summons opponents to fight not from his own capacity but by sheltering behind stronger allies, thereby earning the reproach ‘kṣatrabandhu’ and ‘puruṣādhama’.