Shloka 85
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
कुले जातस्य शूरस्य परवित्तेष्वगृध्यत: । आशस्थितं राज्यमाक्रम्य कोपं कस्य न दीपयेत्,“जो उत्तम कुलमें उत्पन्न, शूरवीर तथा पराये धनके प्रति लोभ न रखनेवाला हो, उसके राज्यको यदि कोई दबा बैठा हो तो वह किस वीरके क्रोधको उद्दीप्त न कर देगा?
kule jātasya śūrasya paravitteṣv agṛdhyataḥ | āśsthitaṁ rājyam ākramya kopaṁ kasya na dīpayet ||
ఉత్తమ కులంలో జన్మించిన, శూరుడైన, పరధనంపై లోభం లేనివాడి న్యాయసిద్ధమైన రాజ్యాన్ని ఎవరో ఆక్రమించి కూర్చుంటే—అది ఏ వీరుని కోపాన్ని రగిలించదు?
संजय उवाच
Educational Q&A
A righteous warrior who does not covet others’ property is still naturally provoked when his own rightful sovereignty is forcibly usurped; the verse treats such anger as a response to adharma (injustice), not mere greed.
Sañjaya comments on the inevitability of wrath and conflict when a rightful claimant’s kingdom is seized—setting the ethical and psychological ground for the escalation toward war in the Udyoga Parva.