Shloka 4
उलूकदूतवाक्यम् / Ulūka’s Message to the Pāṇḍavas
Devanagari script
यो माहेन्द्रं धनुर्लेभे तुल्यं गाण्डीवतेजसा । शार्ड्रेण च महाबाहु: सम्मितं दिव्यलक्षणम्
Translation
ఆ మహాబాహువు ఇంద్రలోకమునుండి ‘విజయ’ అనే ధనుస్సును పొందెను; అది గాండీవ తేజస్సుతో సమానంగా ప్రకాశించెను. దివ్య లక్షణములతో యుక్తమైన ఆ ధనుస్సు శార్ఙ్గానికి సమానమని చెప్పబడెను.
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
माहेन्द्रम्belonging to/connected with Mahendra (Indra)
माहेन्द्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमाहेन्द्र
FormNeuter, Accusative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
लेभेobtained
लेभे:
TypeVerb
Rootलभ्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
तुल्यम्equal
तुल्यम्:
TypeAdjective
Rootतुल्य
FormNeuter, Accusative, Singular
गाण्डीवतेजसाby/with the splendor of Gāṇḍīva
गाण्डीवतेजसा:
Karana
TypeNoun
Rootगाण्डीव-तेजस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
शार्ङ्गेणwith Śārṅga (the bow named Śārṅga)
शार्ङ्गेण:
Karana
TypeNoun
Rootशार्ङ्ग
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
महाबाहुःthe mighty-armed one
महाबाहुः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Nominative, Singular
सम्मितम्measured/compared; matched
सम्मितम्:
TypeAdjective
Rootसम् + मि (मा) / सम्मित
FormNeuter, Accusative, Singular
दिव्यलक्षणम्having divine marks/features
दिव्यलक्षणम्:
TypeAdjective
Rootदिव्य-लक्षण
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes