Shloka 33
राज्यं तु पाण्डोरिदमप्रधुृष्यं तस्याद्य पुत्रा: प्रभवन्ति नान्ये । राज्यं तदेतन्निखिलं पाण्डवानां पैतामहं पुत्रपौत्रानुगामि,*वास्तवमें यह दुर्धर्ष राज्य महाराज पाण्डुका है। उन्हींके पुत्र इसके अधिकारी हो सकते हैं, दूसरे नहीं। अतः यह सारा राज्य पाण्डवोंका है; क्योंकि बाप-दादोंका राज्य पुत्र- पौत्रोंके पास ही जाता है
rājyaṃ tu pāṇḍor idam apradhṛṣyaṃ tasyādya putrāḥ prabhavanti nānye | rājyaṃ tad etan nikhilaṃ pāṇḍavānāṃ paitāmahaṃ putra-pautrānugāmi ||
నిజానికి ఈ అజేయమైన రాజ్యం మహారాజు పాండుదే. ఈ రోజు దీనిపై హక్కు కలిగినవారు పాండువు కుమారులే—ఇతరులు కాదు. కాబట్టి ఈ సమస్త రాజ్యం పాండవుల పితృపారంపర్య స్వాస్థ్యం; ఎందుకంటే పూర్వీకుల రాజ్యం కుమారులు, మనుమలకే అనుసరిస్తుంది.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura asserts a dharmic principle of legitimate succession: political authority is not merely seized by power but is grounded in rightful inheritance. The kingdom is Pāṇḍu’s patrimony and therefore belongs to his sons, the Pāṇḍavas; denying them is an ethical and legal violation of rajadharma.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations, Vidura counsels the Kuru court by stating plainly that the realm is Pāṇḍu’s and that only his sons are entitled to it. His statement challenges attempts to exclude the Pāṇḍavas and frames the dispute as a matter of justice and lawful succession.