Shloka 48
उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140
Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents
Devanagari script
यदा द्रोणं च भीष्म॑ च पाज्चाल्यौ पातयिष्यत: । तदा यज्ञावसानं तद् भविष्यति जनार्दन,जनार्दन! जब दोनों पांचालराजकुमार धृष्टद्युम्म और शिखण्डी द्रोणाचार्य और भीष्मको मार गिरायेंगे, उस समय इस रणयज्ञका अवसान (बीच-बीचमें होनेवाला विराम) कार्य सम्पन्न होगा
Translation
ఓ జనార్దనా! పాంచాల కుమారులు ధృష్టద్యుమ్నుడు మరియు శిఖండీ ద్రోణాచార్యుని, భీష్ముని పడగొట్టినప్పుడు, అప్పుడు ఈ రణయజ్ఞపు అవసాన-కార్యం పూర్తవుతుంది.
Word by Word
यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
द्रोणम्Drona
द्रोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भीष्मम्Bhishma
भीष्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पाञ्चाल्यौthe two Panchalas (Panchala princes)
पाञ्चाल्यौ:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाल्य
FormMasculine, Nominative, Dual
पातयिष्यतःwill cause to fall / will strike down
पातयिष्यतः:
TypeVerb
Rootपत्
FormSimple Future (Luṭ), Third, Dual, Parasmaipada, true
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
यज्ञावसानम्the end/conclusion of the sacrifice
यज्ञावसानम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञावसान
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
भविष्यतिwill be / will happen
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormSimple Future (Luṭ), Third, Singular, Parasmaipada
जनार्दनO Janardana (Krishna)
जनार्दन:
Sampradana
TypeNoun
Rootजनार्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
जनार्दनO Janardana!
जनार्दन:
Sampradana
TypeNoun
Rootजनार्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
कर्ण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes