Shloka 10
उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140
Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents
नाम वै वसुषेणेति कारयामास वै द्विजै: । माधव! उन्होंने मेरे जातकर्म आदि संस्कार करवाये तथा जनार्दन! उन्होंने ही पुत्रप्रेमवश शास्त्रीय विधिसे ब्राह्मणोंद्वारा मेरा “वसुषेण” नाम रखवाया ।।
nāma vai vasuṣeṇeti kārayāmāsa vai dvijaiḥ | mādhava! te me jātakarma-ādi-saṃskārān kārayāmāsuḥ tathā janārdana! te eva putra-premavaśāt śāstrīya-vidhinā brāhmaṇair mama “vasuṣeṇa” nāma sthāpayāmāsuḥ || bhāryāśnūḍhā mama prāpte yauvane tat-parigrahāt |
మాధవా! ఆయన నా జాతకర్మ మొదలైన సంస్కారాలను చేయించాడు; జనార్దనా! కుమారప్రేమతో శాస్త్రవిధి ప్రకారం ద్విజుల చేత నా పేరు ‘వసుషేణ’గా స్థాపింపజేశాడు. తరువాత యౌవనానికి వచ్చినప్పుడు విధివిధానంగా నేను భార్యను స్వీకరించాను.
कर्ण उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma as lived through śāstric rites: identity and social legitimacy are shaped by saṃskāras (birth-rites, naming) performed according to scriptural procedure, and by the ethical force of parental affection that seeks to place a child within a recognized dharmic framework.
Karna speaks to Kṛṣṇa, recounting how his guardians arranged his Vedic sacraments and had Brahmins confer on him the name ‘Vasuṣeṇa’; he then notes that upon reaching youth he accepted a wife, continuing the expected life-course within social and ritual norms.