Shloka 27
Udyoga-parva Adhyāya 137 — Bhīṣma–Droṇa Counsel and the Ethics of Restraint
भीमस्य च महानादं नदत: शुष्मिणो रणे । श्र॒त्वा स्मर्तासि मे वाक््यं गाण्डीवस्य च नि:स्वनम् | यद्येतदपसव्यं ते वचो मम भविष्यति,“यदि हमारी ये बातें तुम्हें विपरीत जान पड़ती हैं तो जिस समय युद्धमें गर्जना करनेवाले महाबली भीमसेनका विकट सिंहनाद और अर्जुनके गाण्डीव धनुषकी टंकार सुनोगे, उस समय तुम्हें ये बातें याद आयेंगी”
bhīmasya ca mahānādaṃ nadataḥ śuṣmiṇo raṇe | śrutvā smartāsi me vākyaṃ gāṇḍīvasya ca niḥsvanam | yady etad apasavyaṃ te vaco mama bhaviṣyati ||
వైశంపాయనుడు పలికెను— నా మాట నీకు ఇప్పుడు విరుద్ధముగా, అంగీకరించలేనిదిగా అనిపించినా, యుద్ధరంగములో ఉగ్రోద్గారంతో గర్జించే భీముని మహానాదమును, అర్జునుని గాండీవ ధనుస్సు యొక్క కఠిన నాదమును విని నీవు నా వాక్యమును స్మరించెదవు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Words of counsel may be dismissed in peace, but the reality of war forces recognition: when the unmistakable signs of the Pāṇḍavas’ power appear, one understands too late what was earlier rejected. The verse underscores foresight, heeding wise warning, and the inevitability of consequences.
The narrator (Vaiśaṃpāyana) frames a warning: if the listener finds the present advice ‘contrary,’ that judgment will change once the battle begins—marked by Bhīma’s terrifying roar and the ringing twang of Arjuna’s Gāṇḍīva—at which point the listener will recall these very words.