Next Verse

Shloka 1

भीष्मद्रोणयोर्दुर्योधनं प्रति शमोपदेशः | Bhīṣma and Droṇa’s Counsel of Conciliation to Duryodhana

अत-#--#क्रत सप्तत्रिशर्दाधिकशततमोब< ध्याय: कुन्तीका पाण्डवोंके लिये संदेश देना और श्रीकृष्णका उनसे विदा लेकर उपप्लव्य नगरमें जाना कुन्त्युवाच अर्जुन केशव ब्रूयास्त्वयि जाते सम सूतके । उपोपविष्टा नारीभिराश्रमे परिवारिता,कुन्ती बोली--केशव! तुम अर्जुनसे जाकर कहना, तुम्हारे जन्मके समय जब मैं नारियोंसे घिरी हुई आश्रमके सूतिकागारमें बैठी थी, उसी समय आकाशमें यह दिव्यरूपा मनोरम वाणी सुनायी दी--“कुन्ती! तेरा यह पुत्र इन्द्रके समान पराक्रमी होगा

putra uvāca | tataḥ ṣaṭtriṁśad-adhika-śatatamo 'dhyāyaḥ | kuntīkā pāṇḍavān prati sandeshaḥ; śrīkṛṣṇasya ca tebhyo vidāyāḥ kṛtvā upaplavya-nagaraṁ prati gamanam | kuntī uvāca | arjuna keśava brūyās tvayi jāte sama-sūtake | upopaviṣṭā nārībhir āśrame parivāritā |

అనంతరం ముప్పై ఆరు అధిక నూట ముప్పై ఆరవ అధ్యాయం ప్రారంభమగుచున్నది. ఇందులో పాండవులకై కుంతీ సందేశము, శ్రీకృష్ణుడు వారిని వీడి ఉపప్లవ్య నగరమునకు పోవుట వర్ణింపబడింది. కుంతీ పలికెను—“కేశవా, నీవు వెళ్లినప్పుడు అర్జునునికి ఇలా చెప్పుము: నీ జన్మకాలమున నేను ఆశ్రమంలోని సూతికాగృహమున స్త్రీలచే చుట్టుముట్టబడి కూర్చుండగా, ఆకాశమున ఒక దివ్యమైన మనోహర వాణి వినిపించింది—‘కుంతీ! నీ ఈ కుమారుడు ఇంద్రుని సమాన పరాక్రమశాలి అవుతాడు.’”

कुन्तीKunti
कुन्ती:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्ती
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
अर्जुनO Arjuna
अर्जुन:
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Vocative, Singular
केशवO Keshava
केशव:
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Vocative, Singular
ब्रूयाःyou should say
ब्रूयाः:
TypeVerb
Rootब्रू
FormOptative, 2nd, Singular, Parasmaipada
त्वयिwhen you / in you
त्वयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormLocative, Singular
जातेwhen (you have) gone / upon your going
जाते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootगम्
FormPast passive participle (kta), Masculine, Locative, Singular
सम्together; with
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
सूतकेat the time of childbirth / in the lying-in chamber
सूतके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसूतक
FormNeuter, Locative, Singular
उपोपविष्टाhaving sat down; seated
उपोपविष्टा:
TypeVerb
Rootउप-उप-विश्
FormPast active participle (kta, used adjectivally), Feminine, Nominative, Singular
नारीभिःby women
नारीभिः:
Karana
TypeNoun
Rootनारी
FormFeminine, Instrumental, Plural
आश्रमेin the hermitage
आश्रमे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Locative, Singular
परिवारिताsurrounded
परिवारिता:
TypeVerb
Rootपरि-√वृ (वृञ् वरणे/वृत्तौ) / परि-वारय्
FormPast passive participle (kta), Feminine, Nominative, Singular

पुत्र उवाच

K
Kuntī
A
Arjuna
K
Keśava (Śrī Kṛṣṇa)
I
Indra
P
Pāṇḍavas
U
Upaplavya
Ā
āśrama (hermitage)
S
sūtikāgāra (lying-in chamber)