Shloka 19

उद्योगपर्व अध्याय १३३ — संजये मातृउपदेशः

Udyoga Parva Adhyaya 133 — A Mother’s Counsel to Saṃjaya

Devanagari script

नेति चेद्‌ ब्राह्मण ब्रूयां दीयेंत हृदयं मम । नहाहं न च मे भर्ता नेति ब्राह्मणमुक्तवान्‌,यदि किसी ब्राह्मणके माँगनेपर मैं उसकी अभीष्ट वस्तुके लिये “नाहीं” कह दूँगी तो उसी समय मेरा हृदय विदीर्ण हो जायगा। आजतक मैंने या मेरे पतिदेवने किसी ब्राह्मणसे नाहीं नहीं की है

Transliteration

neti ced brāhmaṇa brūyāṃ dīyeta hṛdayaṃ mama | na hy ahaṃ na ca me bhartā neti brāhmaṇam uktavān |

Translation

ఒక బ్రాహ్మణుడు అడిగినప్పుడు అతనికి కావలసిన దానికై నేను ‘లేదు’ అని చెప్పితే, ఆ క్షణమే నా హృదయం చీలిపోతుంది; ఎందుకంటే నేను గానీ, నా భర్త గానీ, ఎప్పుడూ బ్రాహ్మణునికి ‘లేదు’ అని చెప్పలేదు।

Word by Word

नnot

इतिthus (quotative)

चेत्if

ब्राह्मणO brahmin

ब्रूयाम्I should say

दीयेतwould be split / would be torn

हृदयम्heart

ममof me / my

नnot

अहम्I

नnor / not

चand

मेmy / of me

भर्ताhusband

नnot

इतिthus

ब्राह्मणम्a brahmin

उक्तवान्having said / said

Speaker

पुत्र उवाच

Characters & Entities

brāhmaṇa

bhartā (husband of the speaker)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes