Shloka 5
Vidurā–Putra Saṃvāda: Utsāha, Kīrti, and Kṣātra Resolve
Udyoga-parva 131
Devanagari script
कुन्त्युवाच ब्रूया: केशव राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् । भूयांस्ते हीयते धर्मो मा पुत्रक वृथा कृथा:,कुन्ती बोली--केशव! तुम धर्मात्मा राजा युधिष्ठिरके पास जाकर इस प्रकार कहना “बेटा! तुम्हारे प्रजापालनरूप धर्मकी बड़ी हानि हो रही है। तुम उस धर्मपालनके अवसरको व्यर्थ न खोओ
Transliteration
kunty uvāca brūyāḥ keśava rājānaṃ dharmātmānaṃ yudhiṣṭhiram | bhūyāṃs te hīyate dharmo mā putraka vṛthā kṛthāḥ ||
Translation
కుంతి పలికెను—“కేశవా! ధర్మాత్ముడైన రాజు యుధిష్ఠిరుని వద్దకు వెళ్లి ఇలా చెప్పు—‘బిడ్డా! ప్రజాపాలనరూపమైన నీ ధర్మం ఎంతో క్షీణిస్తోంది. ఈ ధర్మావకాశాన్ని వృథా చేయకు.’”
Word by Word
कुन्तीKunti
कुन्ती:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्ती
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular
ब्रूयाःyou should say
ब्रूयाः:
TypeVerb
Rootब्रू
FormOptative (Vidhi-lin), 2nd, Singular
केशवO Keshava (Krishna)
केशव:
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Vocative, Singular
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
धर्मात्मानम्righteous-souled
धर्मात्मानम्:
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
भूयान्greater, very much
भूयान्:
TypeAdjective
Rootभूयस्
FormMasculine, Nominative, Singular
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
हीयतेis diminished, declines
हीयते:
TypeVerb
Rootहा
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada (passive/intransitive sense)
धर्मःdharma; righteous duty
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
पुत्रकO son (dear child)
पुत्रक:
TypeNoun
Rootपुत्रक
FormMasculine, Vocative, Singular
वृथाin vain, uselessly
वृथा:
TypeIndeclinable
Rootवृथा
कृथाःdo/make
कृथाः:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative (Lot), 2nd, Singular, Parasmaipada
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
K
KuntīK
Keśava (Kṛṣṇa)Y
YudhiṣṭhiraVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes