Shloka 29
Vidurā–Putra Saṃvāda: Utsāha, Kīrti, and Kṣātra Resolve
Udyoga-parva 131
Devanagari script
दानेनान्यं बलेनान्यं तथा सूनृतया परम् । सर्वतः प्रतिगृह्नीयादू राज्यं प्राप्पेह धार्मिक:,धर्मात्मा पुरुष यहाँ राज्य पाकर किसीको दानसे, किसीको बलसे और किसीको मधुर वाणीद्वारा संतुष्ट करे। इस प्रकार सब ओरसे आये हुए लोगोंको दान, मान आदिसे संतुष्ट करके अपना ले
Translation
ధర్మాత్ముడు ఇక్కడ రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత, కొందరిని దానంతో, కొందరిని బలంతో, మరికొందరిని మధుర వాక్యంతో సంతృప్తిపరచాలి; అలా అన్ని దిశల నుంచి వచ్చిన వారిని దాన-మానాదులతో తృప్తిపరచి తనవారిగా చేసుకోవాలి.
Word by Word
दानेनby gift/charity
दानेन:
Karana
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Instrumental, Singular
अन्यम्another (person)
अन्यम्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormMasculine, Accusative, Singular
बलेनby force/power
बलेन:
Karana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Instrumental, Singular
अन्यम्another (person)
अन्यम्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormMasculine, Accusative, Singular
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सूनृतयाby gentle/pleasant speech
सूनृतया:
Karana
TypeNoun
Rootसूनृता
FormFeminine, Instrumental, Singular
परम्yet another (person)
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
FormMasculine, Accusative, Singular
सर्वतःfrom all sides/everywhere
सर्वतः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
प्रतिगृह्णीयात्should win over/accept (people) / should conciliate
प्रतिगृह्णीयात्:
TypeVerb
Rootप्रतिग्रह् (ग्रह्)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
धार्मिकःrighteous (man/king)
धार्मिकः:
Karta
TypeAdjective
Rootधार्मिक
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes