Shloka 18

उद्योगपर्व (अध्याय १२९) — केशवस्य वैभवप्रदर्शनम् / Krishna’s Theophanic Display in the Kuru Assembly

Devanagari script

धृतराष्ट्र महाबाहुमब्रवीत्‌ कुरुसंसदि । राजन्‌ परीतकालास्ते पुत्रा: सर्वे परंतप

Transliteration

dhṛtarāṣṭraṃ mahābāhum abravīt kurusaṃsadi | rājan parītakālāste putrāḥ sarve paraṃtapa ||

Translation

కురు సభలో ఆయన మహాబాహు ధృతరాష్ట్రునితో అన్నాడు—“రాజా, కాలం నీకు ప్రతికూలమైంది; పరంతపా, నీ కుమారులందరూ తమ నియతాంతం అంచున నిలిచారు.”

Word by Word

• धृतराष्ट्रः: Dhṛtarāṣṭra
• धृतराष्ट्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृतराष्ट्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महाबाहुम्: the mighty-armed (one)
• महाबाहुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: महाबाहु
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अब्रवीत्: said/spoke
• Type: Verb
• Root: ब्रू
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• कुरुसंसदि: in the Kuru assembly
• कुरुसंसदि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: कुरुसंसद्
• Form: Feminine, Locative, Singular

• राजन्: O king
• राजन्: Sampradana
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• परीतकालाः: whose time has come / at the end of their time
• Type: Adjective
• Root: परीतकाल
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ते: those/they
• ते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: Karta
• Type: Noun
• Root: पुत्र
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• सर्वे: all
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• परंतप: O scorcher of foes
• परंतप: Sampradana
• Type: Noun
• Root: परंतप
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Dhṛtarāṣṭra
• Kuru assembly (Kurusaṃsad)
• Dhṛtarāṣṭra's sons (the Kauravas)