Shloka 10
Adhyāya 128 — Proposal to Restrain Keśava; Sātyaki’s Warning and Vidura–Dhṛtarāṣṭra Counsel
वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! पतिका यह वचन सुनकर यशस्विनी राजपुत्री गान्धारी महान् कल्याणका अनुसंधान करती हुई इस प्रकार बोली ।। गान्धायुवाच आनायय सुत॒ क्षिप्रं राज्यकामुकमातुरम् । न हि राज्यमशिष्टेन शकक््यं धर्मार्थलोपिना
Vaiśampāyana uvāca—Janamejaya! patikā idaṃ vacanaṃ śrutvā yaśasvinī rājaputrī Gāndhārī mahān kalyāṇasya anusandhānaṃ kurvatī evam uvāca. Gāndhāry uvāca—ānaya sutaṃ kṣipraṃ rājyakāmukam āturam; na hi rājyam aśiṣṭena śakyaṃ dharmārthalopinā.
వైశంపాయనుడు అన్నాడు—ఓ జనమేజయా! భర్త మాటలు విని, యశస్సుతో కూడిన రాజకుమార్తె గాంధారీ, మహత్తర శ్రేయస్సును కోరుతూ, ఇలా పలికింది। గాంధారీ చెప్పింది—రాజ్యకాంక్షతో జ్వరగ్రస్తుడైన నా కుమారుణ్ని వెంటనే ఇక్కడికి తీసుకురండి। అశిష్టుడై ధర్మార్థాలను నాశనం చేసే వాడి చేత రాజ్యం నిలబడదు।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Political power (rājya) is not sustainable without discipline and ethical cultivation (śiṣṭācāra). A ruler driven by craving for power and who undermines dharma and artha cannot truly maintain sovereignty; legitimacy depends on self-control and protection of moral and social order.
After hearing her husband’s words, Gāndhārī—seeking the greater good—orders that her son be brought immediately. She characterizes him as agitated and power-hungry and warns that kingship cannot be secured by an undisciplined person who causes the decline of dharma and prosperity.