Shloka 4

Divodāsa–Mādhavī Saṃvāda: Pratardana-janma and Kanyā-niryātana (दिवोदास–माधवी संवादः / प्रतर्दन-जननम् / कन्या-निर्यातनम्)

Devanagari script

समर्थेयं जनयितुं चक्रवर्तिनमात्मजम्‌ । ब्रृहि शुल्कं द्विजश्रेष्ठ समीक्ष्य विभवं मम,“विप्रवर! आपकी यह कन्या चक्रवर्ती पुत्र उत्पन्न करनेमें समर्थ है; अतः आप मेरे वैभवको देखते हुए इसके लिये समुचित शुल्क बताइये”

Transliteration

samartheyam janayituṃ cakravartinam ātmajam | brūhi śulkaṃ dvijaśreṣṭha samīkṣya vibhavaṃ mama ||

Translation

“విప్రశ్రేష్ఠా! మీ ఈ కన్య చక్రవర్తి అయ్యే కుమారుణ్ని ప్రసవించగల సమర్థురాలు. కాబట్టి నా వైభవం, సామర్థ్యాన్ని పరిశీలించి ఆమెకు తగిన శుల్కం (వధూమూల్యం) చెప్పండి.”

Word by Word

समर्थाcapable

इयम्this (she)

जनयितुम्to beget / to produce

चक्रवर्तिनम्a universal monarch

आत्मजम्son

चकारsaid / spoke (lit. did)

ब्रूहिtell (you)

शुल्कम्bride-price / fee

द्विजश्रेष्ठO best of Brahmins

समीक्ष्यhaving considered / after seeing

विभवम्wealth, power, resources

ममof me / my

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

Nārada

dvijaśreṣṭha (a Brahmin addressed)

kanyā (the maiden/bride)

cakravartin (universal monarch, as an ideal future son)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes