Shloka 18
Udyoga Parva, Adhyaya 104: Nārada on Suhṛt and Nirbandha; the Viśvāmitra–Gālava Exemplum Begins
कण्व उवाच स तस्य वचन श्रुत्वा खगस्योदर्कदारुणम् । अक्षोभ्यं क्षोभयंस्ताक्ष्यमुवाच रथचक्रभूत्,कण्व मुनि कहते हैं--राजन्! गरुड़की ये बातें भयंकर परिणाम उपस्थित करनेवाली थीं। उन्हें सुनकर रथांगपाणि श्रीविष्णुने किसीसे क्षुब्ध न होनेवाले पश्षिराजको क्षुब्ध करते हुए कहा--“गरुत्मन्! तुम हो तो अत्यन्त दुर्बल, परंतु अपने-आपको बड़ा भारी बलवान् मानते हो। अण्डज! मेरे सामने फिर कभी अपनी प्रशंसा न करना
kaṇva uvāca | sa tasya vacanaṃ śrutvā khagasyodarkadāruṇam | akṣobhyaṃ kṣobhayaṃs tākṣyam uvāca rathacakrabhūt ||
కణ్వుడు అన్నాడు—రాజా! ఆ పక్షి పలుకులు భయంకర ఫలితాలను కలిగించేవి. వాటిని విని, రథచక్రధారి శ్రీ విష్ణువు, కదలని తాక్ష్యుడు (గరుడుడు)ను రెచ్చగొడుతూ ఇలా అన్నాడు—
कण्व उवाच
Educational Q&A
The verse highlights an ethical caution about pride and self-glorification: even one who is ‘unshakable’ can be challenged through provocation, and inflated self-assessment invites corrective speech that restores humility and restraint.
Kaṇva narrates that after hearing the bird’s ominous words, Viṣṇu (identified by the cakra epithet) addresses Garuḍa (Tākṣya), intentionally stirring him—setting up a confrontation in which Garuḍa’s self-assertion is checked.