Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Udyoga Parva, Adhyāya 101: Bhogavatī-varṇana, Nāga-vaṃśa-kathana, and Sumukha-vivāha-prastāva

अस्याश्षतस्रो धेन्वो<न्या दिक्षु सर्वासु मातले । निवसन्ति दिशां पालयो धारयन्त्यो दिश: सम ता:,मातले! सुरभिकी पुत्रीस्वरूपा चार अन्य धेनुएँ हैं, जो सब दिशाओंमें निवास करती हैं। वे दिशाओंका धारण-पोषण करनेवाली हैं

asyāḥ śatasro dhenvo ’nyā dikṣu sarvāsu mātale | nivasanti diśāṁ pālayo dhārayantyo diśaḥ samatāḥ mātale ||

మాతలీ! ఆమెకు అదనంగా సురభి కుమార్తెలైన వంద ఇతర ధేనువులు ఉన్నాయి; అవి అన్ని దిక్కులలో నివసిస్తాయి. అవి దిక్కులను ధారించుచు, పోషించుచు, కాపాడుచు—లోకవ్యవస్థను నిలబెడతాయి.

अस्याःof this (cow/one)
अस्याः:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Genitive, Singular
शतस्रःa hundred (in number)
शतस्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootशतस्र
FormFeminine, Nominative, Plural
धेन्वःcows
धेन्वः:
Karta
TypeNoun
Rootधेनु
FormFeminine, Nominative, Plural
अन्याःother
अन्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormFeminine, Nominative, Plural
दिक्षुin the directions
दिक्षु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Locative, Plural
सर्वासुin all
सर्वासु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Locative, Plural
मातलेO Mātali
मातले:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमातलि
FormMasculine, Vocative, Singular
निवसन्तिthey dwell
निवसन्ति:
TypeVerb
Rootनि-√वस्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
दिशाम्of the directions
दिशाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Genitive, Plural
पालयःprotectors/guardians
पालयः:
Karta
TypeNoun
Rootपालय
FormMasculine, Nominative, Plural
धारयन्त्यःbearing/sustaining
धारयन्त्यः:
Karta
TypeVerb
Root√धृ
FormPresent active participle (शतृ), Feminine, Nominative, Plural
दिशःthe directions
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Plural
समाःequal/alike
समाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम
FormFeminine, Nominative, Plural
ताःthose (f.)
ताः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
मातलेO Mātali
मातले:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमातलि
FormMasculine, Vocative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
M
Mātali
D
dhenū (cows)
D
diś (the directions/quarters)