Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Virāṭa-sabhāyāṃ Saṃniveśaḥ — Assembly at Virāṭa’s Hall and Kṛṣṇa’s Diplomatic Counsel

तथोपविष्टेषु महारथेषु विराजमानाभरणाम्बरेषु । रराज सा राजवती समृद्धा ग्रहैरिव द्यौर्विमलैरुपेता,इस प्रकार चमकीले आभूषणों तथा सुन्दर वस्त्रोंसे विभूषित उन समस्त महारथियोंके बैठ जानेपर राजाओंसे भरी हुई वह समृद्धिशालिनी सभा ऐसी शोभा पा रही थी, मानो उज्ज्वल ग्रह-नक्षत्रोंस भरा आकाश जगमगा रहा हो

tathopaviṣṭeṣu mahārathēṣu virājamānābharaṇāmbareṣu | rarāja sā rājavatī samṛddhā grahair iva dyaur vimalair upetā ||

ఆ మహారథులందరూ ప్రకాశించే ఆభరణాలు, సుందర వస్త్రాలతో విరాజిల్లుతూ ఆసనాలు అధిష్ఠించిన వెంటనే, రాజులతో నిండిన ఆ సమృద్ధిశాలినీ సభ మహిమతో మెరిసింది—నిర్మల ఆకాశం ప్రకాశవంతమైన గ్రహనక్షత్రాలతో అలంకృతమైనట్లుగా. ఈ బాహ్య వైభవపు కాంతిలో, త్వరలో తీసుకోబోయే నిర్ణయాల నైతిక భారానికి కూడా సూక్ష్మ సంకేతం దాగి ఉన్నట్లు అనిపించింది.

तथाthus/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
उपविष्टेषुwhen (they) were seated
उपविष्टेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootउपविष्ट
FormMasculine, Locative, Plural
महारथेषुamong the great warriors
महारथेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Locative, Plural
विराजमानshining, resplendent
विराजमान:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवि-राज्
FormMasculine, Locative, Plural
आभरण-अम्बरेषुin ornaments and garments
आभरण-अम्बरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआभरण + अम्बर
FormNeuter, Locative, Plural
रराजshone
रराज:
TypeVerb
Rootराज्
FormPerfect, Third, Singular
साthat (she/it)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
राजवतीfilled with kings
राजवती:
Karta
TypeAdjective
Rootराजवत्
FormFeminine, Nominative, Singular
समृद्धाprosperous, splendid
समृद्धा:
Karta
TypeAdjective
Rootसमृद्ध
FormFeminine, Nominative, Singular
ग्रहैःwith planets
ग्रहैः:
Karana
TypeNoun
Rootग्रह
FormMasculine, Instrumental, Plural
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
द्यौःthe sky/heaven
द्यौः:
Karta
TypeNoun
Rootद्यौ
FormFeminine, Nominative, Singular
विमलैःbright, pure
विमलैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविमल
FormMasculine, Instrumental, Plural
उपेताendowed with, accompanied by
उपेता:
Karta
TypeAdjective
Rootउप-इ
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

M
mahāratha (great chariot-warriors)
R
rājānaḥ (kings)
S
sabhā (royal assembly/court)
D
dyauḥ (sky/heaven)
G
graha (planets/luminaries)

Educational Q&A

The verse highlights how worldly power and magnificence can appear dazzling, yet it implicitly prepares the reader for the ethical seriousness of statecraft: decisions made in such splendid courts carry heavy dharmic consequences, regardless of outward glamour.

The great warriors and kings have assembled and taken their seats in the royal hall. The narrator (Vaiśampāyana) describes the court’s brilliance through a simile: the assembly shines like a clear sky filled with bright celestial bodies.