Shloka 18
स्वर्गारोहणपर्व — तृतीयोऽध्यायः
Indra and Dharma’s Consolation; Celestial Gaṅgā Purification
Devanagari script
स्वपक्ष्याश्वैव ये तुभ्यं पार्थिवा निहता रणे । सर्वे स्वर्गमनुप्राप्तास्तान् पश्य भरतर्षभ
Translation
పురుషసింహా! రా—వారు అందరూ పాపముక్తులయ్యారు. భరతశ్రేష్ఠా! నీ పక్షంలోని ఏ ఏ రాజులు యుద్ధంలో హతులయ్యారో, వారు అందరూ స్వర్గలోకాన్ని పొందారు; రా, వారిని దర్శించు.
Word by Word
स्वपक्ष्याःthose belonging to (your) own side
स्वपक्ष्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootस्वपक्षिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
येwho/which (those who)
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
पार्थिवाःkings
पार्थिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Plural
निहताःslain
निहताः:
TypeVerb
Rootनि-हन्
FormMasculine, Nominative, Plural, kta (past passive participle)
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वर्गम्to heaven
स्वर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
अनुप्राप्ताःhaving reached/attained
अनुप्राप्ताः:
TypeVerb
Rootअनु-प्र-आप्
FormMasculine, Nominative, Plural, kta (past active/resultative participle)
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
पश्यsee/behold
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes