Shloka 11
धर्म्यविजय-नियमाः
Rules for Dharmic Victory in Kṣatriya Engagement
इषुर्लिप्तो न कर्णी स्यादसतामेतदायुधम् । यथार्थमेव योद्धव्यं न क्रुद्धयेत जिघांसत:,युद्धमें विषलिप्त और कर्णी बाणका प्रयोग नहीं करना चाहिये। ये दुष्टोंके अस्त्र हैं। यथार्थ रीतिसे ही युद्ध करना चाहिये। यदि कोई व्यक्ति युद्धमें किसीका वध करना चाहता हो तो उसपर क्रोध नहीं करना चाहिये (किंतु यथायोग्य प्रतीकार करना चाहिये)
iṣur lipto na karṇī syād asatām etad āyudham | yathārtham eva yoddhavyaṃ na kruddhyet jighāṃsataḥ ||
యుద్ధంలో విషలిప్త బాణాలు గానీ, కర్ణీ (ముళ్ల) బాణాలు గానీ వాడకూడదు; అవి దుష్టుల ఆయుధాలు. యథార్థమైన, శిష్టమైన విధానంలోనే యుద్ధం చేయాలి. ఎవడు నిన్ను చంపదలచుకున్నా, కోపానికి లోనుకాక, ధర్మమర్యాదలో ఉండి తగిన ప్రతికారమే చేయాలి.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches dharma-yuddha: avoid cruel, deceitful weapons like poisoned or barbed arrows, and maintain self-control—do not let anger govern one’s actions even when facing a lethal opponent.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs on righteous conduct and governance; here he addresses battlefield ethics, distinguishing honorable combat from the practices of the unrighteous and urging disciplined, proportionate response rather than wrath.