Shloka 1
धर्म्यविजय-नियमाः
Rules for Dharmic Victory in Kṣatriya Engagement
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ५ श्लोक मिलाकर कुल १८ श्लोक हैं) ऑपन--माजर बक। -ज॑ऑ:डिे् पञ्चनवतितमो< ध्याय: विजयाभिलाषी राजाके धर्मानुकूल बर्ताव तथा युद्धनीतिका वर्णन युधिछिर उवाच अथ यो विजिगीषित क्षत्रिय: क्षत्रियं युधि । कस्तस्य विजये धर्मों होतं पृष्टो वदस्व मे,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! यदि कोई क्षत्रिय राजा दूसरे क्षत्रिय नरेशपर युद्धमें विजय पाना चाहे तो उसे अपनी जीतके लिये किस धर्मका पालन करना चाहिये? इस समय यही मेरा आपसे प्रश्न है, आप मुझे इसका उत्तर दीजिये
Yudhiṣṭhira uvāca: atha yo vijigīṣuḥ kṣatriyaḥ kṣatriyaṃ yudhi | kas tasya vijaye dharmo hotaṃ pṛṣṭo vadasva me ||
యుధిష్ఠిరుడు పలికెను—పితామహా! విజయం కోరే క్షత్రియ రాజు యుద్ధంలో మరొక క్షత్రియునిపై గెలుపు ఆశిస్తే, అతని విజయానికి దోహదపడే ధర్మం ఏది? నేను అడుగుతున్నాను—దయచేసి చెప్పండి.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a rājadharma inquiry: victory in war is not treated as mere force or strategy, but as something that must be grounded in dharma—rightful conduct and duty—especially when one kṣatriya confronts another.
In the Śānti Parva dialogue, Yudhiṣṭhira approaches Bhīṣma as an authority on dharma and asks what code of conduct a conquest-seeking king should follow to attain victory in a war against another king.