Shloka 1
Vāmadeva’s Counsel on Rooted Kingship and Non-violent Victory (वामदेवोपदेशः—दृढमूलराजधर्मः)
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत राजध्ानुशासनपर्वमें वामदेवगीताविषयक तिरानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ९३ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल ४० श्लोक हैं) अपन क्ाा छा 2 चतुर्नवतितमो< ध्याय: वामदेवके उपदेशमें राजा और राज्यके लिये हितकर बर्ताव वामदेव उवाच अयुद्धेनैव विजयं वर्धयेद् वसुधाधिप: । जघन्यमाहुर्विजयं युद्धेन च नराधिप
Vāmadeva uvāca: ayuddhenaiva vijayaṃ vardhayet vasudhādhipaḥ | jaghanyam āhur vijayaṃ yuddhena ca narādhipa ||
వామదేవుడు పలికెను—హే వసుధాధిపా! రాజు యుద్ధం కాక ఇతర ఉపాయాల ద్వారానే ముందుగా తన విజయాన్ని విస్తరించేందుకు ప్రయత్నించాలి; యుద్ధం ద్వారా లభించే విజయాన్ని వారు నీచమైన విజయమని అన్నారు।
वामदेव उवाच
Educational Q&A
A ruler should prioritize non-violent, policy-based means—diplomacy, alliances, conciliation, just governance, and strategic restraint—to secure and expand success; victory achieved by war is considered ethically and practically inferior.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, the sage Vāmadeva addresses a king and begins advising him on conduct beneficial to the ruler and the realm, opening with the principle that war should not be the first resort.