Shloka 16
अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment
जड़माजड़मान् सर्वानविहिंसं श्चतुर्विधान् प्रजा: सर्वा: स्वधर्मस्था: सम: प्राणभूत: प्रति,चार प्रकारके समस्त चराचर प्राणियोंमेंसे किसीकी हिंसा नहीं करूँगा। अपने-अपने धर्ममें स्थित हुई समस्त प्रजाओं तथा सम्पूर्ण प्राणियोंके प्रति समभाव रखूँगा
yudhiṣṭhira uvāca | jaḍam ajaḍamān sarvān avihiṃsāṃś caturvidhān prajāḥ sarvāḥ svadharmasthāḥ samaḥ prāṇabhūteṣu prati |
యుధిష్ఠిరుడు పలికెను— జడుడైనా వివేకియైనా, అలాగే ప్రజల నాలుగు వర్గాలలోనూ— నేను ఎవరికీ హింస చేయను. తమ తమ ధర్మాలలో స్థిరమైన సమస్త ప్రజల పట్ల, సమస్త ప్రాణుల పట్ల నేను సమభావాన్ని నిలుపుదును; ప్రతి జీవిని పక్షపాతం లేకుండా చూచెదను.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
A ruler’s dharma is grounded in ahiṃsā and impartiality: protect all beings without discrimination (whether intelligent or dull), and uphold social harmony by respecting each group’s svadharma while maintaining equal regard for all life.
In the Śānti Parva’s instruction on righteous governance after the war, Yudhiṣṭhira articulates a kingly resolve: he will refrain from harming any of his subjects and will rule with even-minded fairness toward all living beings.