Shloka 7
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत राजधर्मानुशासनपर्वमें युधिष्ठिरका खेदपूर्ण उद्गार नामक सातवाँ अध्याय पूरा हुआ,कापालीं नृप पापिष्ठां वृत्तिमासाद्य जीवत: । संत्यज्य राज्यमृद्धं ते लोको5यं कि वदिष्यति || ॥!| - ॥ 5 ५ 5 वैश्य तुलाधारके द्वारा मुनि जाजलिका सत्कार ध्ज्यॉ गीताप्रेस, ग॑ नारदजीको भगवान्के विश्वरूपका दर्शन ।007: दि (८६-९६ भगवान् हयग्रीव वेदोंको रसातलसे लाकर ब्रह्माजीको लौटा रहे हैं गीताप्रेस, गोरखपुर इन्द्रकी ब्राह्मणवेषमें दैत्यराज प्रह्नलादसे भेंट नरेश्वरर जब आप यह समृद्धिशाली राज्य छोड़कर हाथमें खपड़ा लिये घर-घर भीख माँगनेकी नीचातिनीच वृत्तिका आश्रय लेकर जीवन-निर्वाह करने लगेंगे, तब लोग आपको क्या कहेंगे?
kapālīṁ nṛpa pāpiṣṭhāṁ vṛttim āsādya jīvataḥ | saṁtyajya rājyam ṛddhaṁ te loko 'yaṁ kiṁ vadiṣyati ||
హే నరేశ్వరా! నీవు ఈ సమృద్ధ రాజ్యాన్ని విడిచి, జీవించి ఉండగానే, చేతిలో కపాలపాత్రం పట్టుకొని ఇంటింటా భిక్ష అడిగే అత్యంత నింద్య జీవికను ఆశ్రయిస్తే—ఈ లోకంలోని ప్రజలు నీ గురించి ఏమని చెప్పుకొంటారు?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
A ruler’s personal impulse toward renunciation must be weighed against rajadharma: abandoning a flourishing kingdom for an extreme mendicant life is portrayed as ethically suspect because it neglects the king’s responsibility to protect and sustain social order, and it invites justified public censure.
Yudhiṣṭhira voices a lamenting, admonitory question: if the king gives up his prosperous rule and lives by the lowest form of begging as a skull-bowl-bearing ascetic, how will society judge him? The line functions as a moral challenge about the consequences of deserting kingship.