Shloka 2
धन-राजधर्म संवादः
Discourse on Wealth and Royal Duty
दर्शयन्नैन्द्रिरात्मानमुग्रमुग्रपराक्रम: । स्मयमानो महातेजा: सृक्किणी परिसंलिहन्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! युधिष्ठिरकी यह बात सुनकर अर्जुन इस प्रकार असहिष्णु हो उठे, मानो उनपर कोई आशक्षेप किया गया हो। वे बातचीत करने या पराक्रम दिखानेमें किसीसे दबनेवाले नहीं थे। उनका पराक्रम बड़ा भयंकर था। वे महातेजस्वी इन्द्रकुमार अपने उम्ररूपका परिचय देते और दोनों गलफरोंको चाटते हुए मुसकराकर इस तरह गर्वयुक्त वचन बोलने लगे, जैसे नाटकके रंगमंचपर अभिनय कर रहे हों
darśayann aindrir ātmānam ugram ugra-parākramaḥ | smayamāno mahātejāḥ sṛkkīṇī pari-saṃlihan ||
వైశంపాయనుడు అన్నాడు—ఓ జనమేజయా! యుధిష్ఠిరుడు అలా చెప్పగానే ఇంద్రపుత్రుడైన అర్జునుడు, ఉగ్ర పరాక్రమంతో భయంకరుడూ మహాతేజస్సుతో ప్రకాశించేవాడూ, పరోక్ష నిందకు కోపించినట్లయ్యాడు. అతడు చిరునవ్వు నవ్వి, తన ఉగ్ర ఆత్మవిశ్వాసాన్ని చూపిస్తూ, పెదవుల మూలలను నాకుతూ, రంగస్థల నటుడిలా గర్వభరిత వాక్యాలు పలకసాగాడు.
अथार्जुन उवाचेदमधिक्षिप्त इवाक्षमी ।
Educational Q&A
The verse highlights how perceived reproach can provoke pride and impatience even in great heroes; it implicitly contrasts kṣatriya honor and assertiveness with the ethical need for restraint and measured speech.
After hearing Yudhiṣṭhira’s words, Arjuna reacts as if accused. The narrator depicts Arjuna’s confident, fierce demeanor—smiling and licking his lips—before he begins to speak proudly.