Shloka 28
आपद्धर्मे वैश्यवृत्तिः, विक्रय-निषेधाः, तथा ब्रह्म-क्षत्र-सम्बन्धः
Emergency Livelihood, Prohibited Trade, and Brahman–Kshatra Regulation
अतिस्विष्टमधीतानां लोकानतितपस्विनाम् । अनाशनाम्न्योर्विशतां शूरा यान्ति परां गतिम्,अतिमात्रामें यज्ञ, वेदाध्ययन, तपस्या और उपवासब्रत करनेवालोंको तथा आत्मशुद्धिके लिये अग्निप्रवेश करनेवाले लोगोंको जिन लोकोंकी प्राप्ति होती है, उनसे भी उत्तम लोक ब्राह्मणके लिये प्राण देनेवाले शूरवीरोंको प्राप्त होते हैं
ati-sviṣṭam adhītānāṁ lokān ati-tapasvinām | anāśanāmnyor viśatāṁ śūrā yānti parāṁ gatim ||
భీష్ముడు పలికెను—అత్యంత శ్రేష్ఠమైన యజ్ఞాలు చేసినవారు, గాఢమైన వేదాధ్యయనంలో నిమగ్నులైనవారు, మహాతపస్వులు, అలాగే ఆత్మశుద్ధి కోసం ఉపవాసవ్రతంతో అగ్నిలో ప్రవేశించువారు పొందే లోకాలకన్నా కూడా, బ్రాహ్మణుని కోసం ప్రాణత్యాగం చేసే శూరులు పరమగతిని పొందుతారు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that the merit of courageous self-sacrifice undertaken to protect a Brahmin and uphold dharma surpasses even the fruits of flawless sacrifice, intense Vedic learning, severe austerity, and extreme purificatory vows. Duty-oriented sacrifice for the protection of the worthy is presented as a higher ethical achievement than purely self-directed asceticism.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma is explaining hierarchies of spiritual attainment. He contrasts various renowned paths to merit—ritual excellence, Vedic study, tapas, and fasting-based purificatory practices—with the superior destination gained by heroes who lay down their lives in defense of a Brahmin.