Shloka 25
राजधर्मः—प्रजापालनं दानयज्ञश्च
Royal Duty—Protection of Subjects, Generosity, and Sacrificial Discipline
दानमध्ययन यज्ञ प्रजानां परिपालनम् । धर्ममेतदधर्म वा जन्मनैवाभ्यजायथा:,दान, वेदाध्ययन, यज्ञ तथा प्रजाका पालन--ये धर्मरूप हों या अधर्मरूप। तुम्हारा जन्म इन्हीं कर्मोको करनेके लिये हुआ है
dānam adhyayanaṃ yajñaḥ prajānāṃ paripālanam | dharmam etad adharmaṃ vā janmanaivābhyajāyathāḥ ||
భీష్ముడు అన్నాడు—దానం, వేదాధ్యయనం, యజ్ఞం, ప్రజాపాలన—ఇవి నీకు జన్మతోనే నియతమైన కర్తవ్యాలు. అవి ధర్మరూపమా అధర్మరూపమా అనేది నీవు వాటిని ఎలా నిర్వహిస్తావో దానిపై ఆధారపడుతుంది; కానీ వాటిని చేయవలసిన బాధ్యత నీ జన్మస్థానంలోనే ఉంది.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Certain foundational duties—giving, sacred learning, sacrifice, and protecting the people—are intrinsic to one’s social role; they must be undertaken, and their ethical quality (dharma or adharma) depends on intention, method, and justice in execution.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous conduct and governance, Bhishma is advising about the obligatory works tied to one’s station—especially the responsibilities connected with public welfare and religious-social order.