Shloka 12

राज्ञो वृत्त-गुण-संग्रहः (Conduct and the Thirty-Six Virtues of a King) / The King’s Code of Conduct

Devanagari script

एवं चरस्व राज्यस्थो यदि श्रेय इहेच्छसि । अतोडन्यथा नरपतिर्भयमृत्छत्यनुत्तमम्‌,युधिष्ठिर! यदि इस लोकमें कल्याण चाहते हो तो राज्यपर स्थित रहकर ऐसा ही बर्ताव करो; क्योंकि इसके विपरीत आचरण करनेवाला राजा बड़ी भारी विपत्ति या भयमें पड़ जाता है

Transliteration

evaṁ carasva rājyastho yadi śreya ihecchasi | ato ’nyathā narapatir bhayam ṛcchaty anuttamam, yudhiṣṭhira ||

Translation

భీష్ముడు పలికెను—యుధిష్ఠిరా! ఈ లోకంలో క్షేమం కోరితే రాజధర్మంలో స్థిరంగా ఉండి ఇలానే ప్రవర్తించుము; దీనికి విరుద్ధంగా నడిచే రాజు అపూర్వమైన భయం మరియు మహా విపత్తులో పడతాడు.

Word by Word

एवम्thus, in this manner

चरस्वconduct yourself; act

राज्यस्थःstanding in/established in the kingdom (as king)

यदिif

श्रेयःwelfare; the good

इहhere (in this world)

इच्छसिyou desire

अतःtherefore; hence

अन्यथाotherwise; in a contrary way

नरपतिःking

भयम्fear; danger

ऋच्छतिfalls into; reaches; incurs

अनुत्तमम्unsurpassed; very great

युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Yudhiṣṭhira

narapati (the king, as a role)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes