Shloka 104
Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
यस्यां भवन्ति भूतानि तद् विद्धि मनुजर्षभ । एष एव परो धर्मो यद् राजा दण्डनीतिमान्,नरश्रेष्ठ! तुम्हें यह ज्ञात होना चाहिये कि समस्त प्राणी दण्डनीतिके आधारपर ही टिके हुए हैं। राजा दण्डनीतिसे युक्त हो उसीके अनुसार चले--यही उसका सबसे बड़ा धर्म है
yasyāṁ bhavanti bhūtāni tad viddhi manujarṣabha | eṣa eva paro dharmo yad rājā daṇḍanītimān ||
మనుజశ్రేష్ఠా! సమస్త ప్రాణులు ఆధారపడింది దండమే అని తెలుసుకో. కాబట్టి రాజునకు పరమధర్మం ఇదే—దండనీతితో యుక్తుడై దాని ప్రకారమే ప్రవర్తించడం.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that social and moral order depends on daṇḍa—legitimate coercive authority exercised through daṇḍanīti. For a king, the supreme dharma is to uphold justice and stability by applying punishment and governance wisely and according to proper policy.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship, Bhishma addresses the listener as “best of men” and explains a foundational principle of rajadharma: all beings are sustained by the ruler’s disciplined administration of law and punishment; thus the king must be daṇḍanītimān and act accordingly.