Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Yudhiṣṭhira’s Lament for Karṇa and Renunciation-Oriented Self-Assessment (शोक-प्रलापः / त्याग-प्रवृत्तिः)

पितृभ्यो देवताभ्यश्व गता वैवस्वतक्षयम्‌,परंतु उनका यह उद्योग सर्वथा निष्फल हो गया; क्योंकि हमलोगोंने उन सब माताओंके नवयुवक पुत्रोंको, जो विशुद्ध सुवर्णमय कुण्डलोंसे अलंकृत थे, मार डाला है। वे इस भूलोकके भोगोंके उपभोगका अवसर न पाकर देवताओं और पितरोंका ऋण उतारे बिना ही यमलोकमें चले गये

pitṛbhyo devatābhyaś ca gatā vaivasvatakṣayam; parantu teṣāṃ udyogaḥ sarvathā niṣphalaḥ saṃvṛttaḥ, yataḥ asmābhiḥ tāḥ sarvā mātaraḥ—yeṣāṃ navayuvakāḥ putrāḥ viśuddha-suvarṇamaya-kuṇḍalaiḥ alaṅkṛtāḥ—hatāḥ. te iha-lokasya bhogān anubhavituṃ avasaraṃ na prāpya, devatṛ-ṛṇaṃ ca pitṛ-ṛṇaṃ ca anapākṛtyaiva yama-lokaṃ gatāḥ.

వారు వైవస్వత యముని ధామానికి వెళ్లిపోయారు; దేవతలకూ పితృదేవతలకూ చేసిన సమస్త ప్రయత్నం పూర్తిగా వ్యర్థమైంది. ఎందుకంటే మేము ఆ తల్లుల అతి యువక కుమారులను—శుద్ధ స్వర్ణకుండలాలతో అలంకృతులైన వారిని—వధించాము. ఈ భూలోక భోగాలను అనుభవించే అవకాశమే పొందక, దేవఋణం పితృఋణం తీర్చకుండానే వారు యమలోకానికి ప్రస్థానమయ్యారు.

पितृभ्यःto/from the Pitṛs (manes)
पितृभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Dative/Ablative, Plural
देवताभ्यःto/from the deities
देवताभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेवता
FormFeminine, Dative/Ablative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
गताःgone
गताः:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Plural
वैवस्वतक्षयम्to the abode of Vaivasvata (Yama)
वैवस्वतक्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैवस्वतक्षय
FormMasculine, Accusative, Singular

युधिछिर उवाच

युधिष्ठिर (Yudhiṣṭhira)
वैवस्वत (Vaivasvata/Yama)
देवता (the gods)
पितृ (the ancestors/manes)
यमलोक (Yama-loka)
कुण्डल (earrings)
सुवर्ण (gold)