Shloka 21
Adhyāya 55 — Yudhiṣṭhira’s Hesitation and Bhīṣma’s Authorization of Inquiry
Rājadharma Prelude
अथास्य पादौ जग्राह भीष्मश्नापि ननन्द तम् | मूर्थ्नि चैनमुपाच्राय निषीदेत्यब्रवीत् तदा,फिर उन्होंने भीष्मजीके दोनों चरण पकड़ लिये। तब भीष्मजीने उन्हें आश्वासन देकर प्रसन्न किया और उनका मस्तक सूँघकर कहा--“बेटा! बैठ जाओ”
athāsya pādau jagrāha bhīṣmaś cāpi nananda tam | mūrdhni cainam upāghrāya niṣīdety abravīt tadā ||
అప్పుడు అతడు భీష్ముని రెండు పాదాలను పట్టుకున్నాడు. భీష్ముడు స్నేహంతో అతనిని ఆదరించి ధైర్యం చెప్పి, అతని శిరస్సును మ్రొక్కి (వాసన చూచి) ఆశీర్వదించి, అప్పుడు—“వత్సా, కూర్చో” అని పలికెను.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dhārmic conduct in relationships: humility and reverence shown by touching an elder’s feet, and the elder’s compassionate reassurance and blessing in return—an ethical model for how knowledge and counsel are to be received and given.
In the Śānti Parva setting, the listener approaches Bhīṣma with reverence by grasping his feet. Bhīṣma responds warmly, comforts him, and blesses him by smelling his head, then invites him to sit—signaling readiness to continue counsel and instruction.