Shloka 19

Adhyāya 55 — Yudhiṣṭhira’s Hesitation and Bhīṣma’s Authorization of Inquiry

Rājadharma Prelude

Devanagari script

आहूतेन रणे नित्यं योद्धव्यं क्षत्रबन्धुना । धर्म्य स्वर्ग्य च लोक्यं च युद्ध हि मनुरब्रवीत्‌,संग्राममें शत्रुके ललकारनेपर क्षत्रिय-बन्धुको सदा ही युद्धके लिये उद्यत रहना चाहिये। मनुजीने कहा है कि युद्ध क्षत्रियके लिये धर्मका पोषक, स्वर्गकी प्राप्ति करानेवाला और लोकमें यश फैलानेवाला है

Transliteration

āhūtena raṇe nityaṃ yoddhavyaṃ kṣatrabandhunā | dharmyaṃ svargyaṃ ca lokyaṃ ca yuddhaṃ hi manur abravīt ||

Translation

రణంలో సవాలు చేయబడినప్పుడు క్షత్రియుడు ఎల్లప్పుడూ యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండాలి. మనువు చెప్పినట్లు—క్షత్రియునికి యుద్ధం ధర్మ్యము, స్వర్గప్రదము, లోకంలో యశస్సు కలిగించేది.

Word by Word

• आहूतेन: when challenged/called (to battle)
• आहूतेन: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: आहूत (√ह्वा)
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Singular

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Masculine, Locative, Singular

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य

• योद्धव्यम्: must be fought / one must fight
• योद्धव्यम्: Karma
• Type: Verb
• Root: युध्
• Form: Gerundive (Anīyar/ya), Passive sense, Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• क्षत्रबन्धुना: by a kṣatriya (lit. kṣatra-kinsman)
• क्षत्रबन्धुना: Karana
• Type: Noun
• Root: क्षत्रबन्धु
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• धर्म्यम्: righteous / in accordance with dharma
• धर्म्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: धर्म्य
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• स्वर्ग्यम्: leading to heaven
• स्वर्ग्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग्य
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• लोक्यम्: worldly / bringing fame among people
• लोक्यम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: लोक्य
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• युद्धम्: war/battle
• युद्धम्: Karma
• Type: Noun
• Root: युद्ध
• Form: Neuter, Nominative/Accusative, Singular

• हि: indeed/for
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• मनुः: Manu
• मनुः: Karta
• Type: Noun
• Root: मनु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अब्रवीत्: said
• Type: Verb
• Root: ब्रू
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Manu