Shloka 3
विश्वकर्मन् नमस्ते<स्तु विश्वात्मन् विश्वसम्भव । अपवर्गोडसि भूतानां पञ्चानां परत: स्थित:,इस विश्वकी रचना करनेवाले परमेश्वर! आपको नमस्कार है। विश्वके आत्मा और विश्वकी उत्पत्तिके स्थान-भूत जगदीश्वर! आपको नमस्कार है। आप पाँचों भूतोंसे परे और सम्पूर्ण प्राणियोंके लिये मोक्षस्वरूप हैं
bhīṣma uvāca | viśvakarman namas te 'stu viśvātman viśvasambhava | apavargo 'si bhūtānāṃ pañcānāṃ parataḥ sthitaḥ ||
ఓ విశ్వకర్మా, విశ్వ నిర్మాణకర్త పరమేశ్వరా! నీకు నమస్కారం. ఓ విశ్వాత్మా, విశ్వోత్పత్తి మూలమా! నీకు నమస్కారం. నీవు పంచభూతాలకు అతీతుడవు; సమస్త ప్రాణులకు మోక్షస్వరూపుడవు.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Supreme reality is both the source of the cosmos and yet transcends material nature (the five elements). Ethically and spiritually, it frames the highest goal as apavarga—liberation—and presents devotion and reverence as a fitting response to the transcendent ground of all beings.
In the Shanti Parva’s instruction setting, Bhishma speaks in a devotional register, offering salutations to the cosmic Lord described through epithets like Viśvakarman, Viśvātman, and Viśvasambhava. The verse functions as a praise-invocation that situates the ensuing teaching within a moksha-oriented, metaphysical worldview.