Shloka 22
Kṛṣṇa’s Dhyāna and the Prompt to Question Bhīṣma (कृष्णध्यानं भीष्मप्रश्नप्रेरणा च)
अतः महाराज युधिष्ठिर! आप भयानक पराक्रमी गंगानन्दन भीष्मके पास चलकर उनके चरणोंमें प्रणाम कीजिये और आपके मनमें जो संदेह हो उसे पूछिये ।। चातुर्विद्य चातुहत्रं चातुराश्रम्यमेव च । राजधर्माश्व निखिलान् पृच्छैनं पृथिवीपते,पृथ्वीनाथ! धर्म, अर्थ, काम और मोक्ष--इन चारों विद्याओंको, होता, उदगाता, ब्रह्मा और अध्वर्युसे सम्बन्ध रखनेवाले यज्ञादि कर्मोको, चारों आश्रमोंके धर्मोंको तथा सम्पूर्ण राजधर्मोंको उनसे पूछिये
ataḥ mahārāja yudhiṣṭhira! āp bhayānaka-parākramī gaṅgānandana bhīṣma-ke pāsa calakara unake caraṇoṃ meṃ praṇāma kījiye aura āpake mana meṃ jo saṃdeha ho use pūchiye || cāturvidyaṃ cātuhotraṃ cāturāśramyam eva ca | rājadharmāṃś ca nikhilān pṛcchainaṃ pṛthivīpate || pṛthvīnatha! dharma, artha, kāma aura mokṣa—ina cāroṃ vidyāoṃ ko, hotā, udgātā, brahmā aura adhvaryu se sambandha rakhanevālī yajñādi-karmōṃ ko, cāroṃ āśramōṃ ke dharmōṃ ko tathā sampūrṇa rājadharmōṃ ko unase pūchiye |
కాబట్టి, ఓ మహారాజ యుధిష్ఠిరా, గంగానందనుడూ మహాపరాక్రమశాలియైన భీష్ముని వద్దకు వెళ్లి ఆయన పాదాలకు ప్రణామం చేసి, నీ మనసులో ఉన్న సందేహాన్ని అడుగు. ఓ భూపతీ, ధర్మ-అర్థ-కామ-మోక్షమనే నాలుగు పురుషార్థాలు; హోతృ, ఉద్గాతృ, బ్రహ్మా, అధ్వర్యు అనే నాలుగు ప్రధాన ఋత్వికులతో సంబంధమైన యజ్ఞకర్మలు; నాలుగు ఆశ్రమధర్మాలు; అలాగే సమస్త రాజధర్మాన్ని ఆయనను ప్రశ్నించు.
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
True governance and personal clarity arise from humble inquiry: Yudhiṣṭhira should approach a qualified elder (Bhīṣma), show reverence, and learn systematically—covering life’s aims (puruṣārthas), ritual responsibilities, āśrama-duties, and the full scope of rājadharma.
After the war, Yudhiṣṭhira is burdened with doubt about duty and rule. Kṛṣṇa (Vāsudeva) directs him to the dying Bhīṣma, renowned for wisdom, to receive authoritative instruction on dharma, social-religious order, and statecraft.