Shloka 20
Yudhiṣṭhira’s Post-Accession Settlements and Approach to Vāsudeva (युधिष्ठिरस्य राज्यस्थापनं वासुदेवाभिगमनं च)
Devanagari script
त॑ तथा भाषमाणं तु धर्मराजमरिंदमम् । नोवाच भगवान् किंचिद् ध्यानमेवान्वपद्यत,शत्रुओंका दमन करनेवाले धर्मराज युधिष्ठिर इस प्रकार कहते चले जा रहे थे; परंतु भगवानने उन्हें कोई उत्तर नहीं दिया। वे उस समय ध्यानमें मग्न थे
Transliteration
taṁ tathā bhāṣamāṇaṁ tu dharmarājam ariṁdamam | novāca bhagavān kiñcid dhyānam evānvapadyata ||
Translation
ధర్మరాజుడూ శత్రుదమనుడైన యుధిష్ఠిరుడు అలా పలుకుతూనే ఉన్నాడు; కాని భగవానుడు అతనికి ఏ సమాధానమూ పలకలేదు. ఆయన ధ్యానములో ప్రవేశించి మౌనముగా నిలిచెను.
Word by Word
तथाthus, in that manner
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
भाषमाणम्speaking
भाषमाणम्:
Karma
TypeVerb
Rootभाष्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
धर्मराजम्Dharma-king (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Accusative, Singular
अरिंदमम्subduer of foes
अरिंदमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअरिंदम
FormMasculine, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उवाचsaid, spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
किंचित्anything, at all
किंचित्:
TypeIndeclinable
Rootकिंचित्
ध्यानम्meditation
ध्यानम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्यान
FormNeuter, Accusative, Singular
एवindeed, only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अन्वपद्यतentered into, resorted to, followed (meditation)
अन्वपद्यत:
TypeVerb
Rootअनु-पद्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Ātmanepada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaD
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)B
Bhagavān (the Blessed Lord)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes