Shloka 23
मुक्ता वीरक्षयात् तस्मात् संग्रामाद् विजितद्विष: । क्षिप्रमुत्तरकार्याणि कुरु सर्वाणि भारत,“गाण्डीवधारी अर्जुन, पाण्डुपुत्र भीमसेन, तुम और माद्रीपुत्र पाण्डुकुमार नकुल- सहदेव--ये सभी शत्रुओंपर विजय पाकर इस वीरविनाशक संग्रामसे कुशलपूर्वक बच गये, इसे भी महान् सौभाग्यकी ही बात समझनी चाहिये। भारत! अब आगे जो कार्य करने हैं, उन सबको शीघ्र पूर्ण कीजिये”
vaiśampāyana uvāca |
muktā vīrakṣayāt tasmāt saṅgrāmād vijitadviṣaḥ |
kṣipram uttarākāryāṇi kuru sarvāṇi bhārata ||
వీరక్షయకరమైన ఆ సంగ్రామం నుండి విముక్తులై, శత్రువులను జయించిన తరువాత, ఓ భరతవంశజా, మిగిలిన అన్ని ఉత్తరకార్యాలను శీఘ్రంగా నిర్వహించు.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Victory and survival in war are not the final goal; they impose an urgent obligation to complete the remaining duties—restoring order, performing necessary rites, and acting responsibly in the aftermath in accordance with dharma.
The narrator Vaiśampāyana addresses a Bhārata (a Kuru/Pāṇḍava figure), noting that they have escaped a hero-destroying battle after defeating enemies, and urges them to quickly carry out the subsequent tasks that still remain.