Previous Verse
Next Verse

Shloka 153

युधिष्ठिरस्य राज्याभिषेकः | Yudhiṣṭhira’s Royal Consecration

धृतराष्ट्रश्न॒ राजर्षि: सर्वा: प्रकृतयस्तथा । तत्पश्चात्‌ दशार्हवंशी श्रीकृष्णने उठकर जिसकी पूजा की गयी थी, वह पाञ्चजन्य शंख हाथमें ले उसके जलसे पृथ्वीपति कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरका अभिषेक किया। फिर राजा धृतराष्ट्र तथा प्रकृतिवर्गके अन्य सब लोगोंने भी अभिषेकका कार्य सम्पन्न किया

vaiśampāyana uvāca | dhṛtarāṣṭraś ca rājarṣiḥ sarvāḥ prakṛtayas tathā | tatpaścāt daśārhavaṃśī śrīkṛṣṇas samutthāya yasya pūjā kṛtābhavat sa pāñcajanyaśaṅkhaṃ haste gṛhītvā jalena pṛthivīpatiṃ kuntīputraṃ yudhiṣṭhiram abhiṣiñcat | tataḥ rājā dhṛtarāṣṭraḥ prakṛtivargasya cānye sarve 'pi abhiṣekakriyāṃ samāpayan |

వైశంపాయనుడు పలికెను—ఆపై రాజర్షి ధృతరాష్ట్రుడు మరియు సమస్త ప్రకృతివర్గము (అమాత్యులు, ప్రముఖ పౌరులు మొదలైనవారు) యథావిధిగా కార్యమును నిర్వహించారు. అనంతరం, యథావిధి పూజింపబడిన దశార్హవంశీయుడు శ్రీకృష్ణుడు లేచి, తన చేతిలో పాంచజన్య శంఖమును ధరించి, అభిషేకజలముతో కుంతీపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుని భూపతిగా అభిషేకించాడు. తదుపరి ధృతరాష్ట్రుడును, ఇతర ప్రకృతివర్గమంతటినీ కలిసి అభిషేకకర్మను సంపూర్ణం చేశారు.

धृतराष्ट्रःDhritarashtra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
राजर्षिःroyal sage
राजर्षिः:
Karta
TypeNoun
Rootराजर्षि
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रकृतयःsubjects; ministers/constituents of the state
प्रकृतयः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Nominative, Plural
तथाalso; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
तत्that; then (as object/that act)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
TypeIndeclinable
Rootपश्चात्

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dhṛtarāṣṭra
Ś
Śrī Kṛṣṇa
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kuntī
D
Daśārha (clan)
P
Pāñcajanya (conch)
P
prakṛtayaḥ (state-constituents: ministers/citizens)