Shloka 12
Adhyāya 353 — Kathā-prāmāṇya (Authority of Transmission) and the Brāhmaṇa’s Ascetic Resolve
अचिन्त्यं चापि त॑ ज्ञात्वा भावसूक्ष्मं चतुष्टयम् । विचरेद् यो5समुन्नद्ध: स गच्छेत् पुरुषं शुभम्,जो चारों सूक्ष्म भावोंसे युक्त उस निर्गुण पुरुषको अचिन्त्य जानकर अहंकारशून्य होकर विचरण करता है, वही कल्याणमय परम पुरुषको प्राप्त होता है
acintyaṃ cāpi taṃ jñātvā bhāvasūkṣmaṃ catuṣṭayam | vicared yo 'samunnaddhaḥ sa gacchet puruṣaṃ śubham ||
ఆ పరమ పురుషుడు అచింత్యుడని తెలిసి, సూక్ష్మమైన చతుర్భావాలను గ్రహించి, అహంకారరహితుడై జీవనంలో సంచరించువాడు—ఆ శుభమైన పరమ పురుషుని పొందును.
पितामह उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Supreme Reality (Puruṣa) is ultimately inconceivable, yet one should cultivate refined inner dispositions (a subtle fourfold set) and live without ego-inflation; such humility and inner discipline lead to attaining the auspicious Supreme Person.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and liberation-oriented conduct. Here he summarizes a soteriological point: recognizing the transcendence of the Supreme and practicing ego-free living grounded in subtle inner cultivation results in reaching the highest good.