Shloka 796
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
वद सर्व यथादृष्ट॑ प्रवृत्ति च यथाक्रमम् । जनमेजयने पूछा--मुने! वैकारिक पुरुष भगवान् पुरुषोत्तमको कैसे प्राप्त कर सकता है? यह सब आप अपने अनुभवके अनुसार बताइये और उसकी प्रवृत्तिका भी क्रमशः वर्णन कीजिये
vad sarva yathādṛṣṭaṁ pravṛttiṁ ca yathākramam | janamejayena pṛṣṭaḥ—mune! vaikārikaḥ puruṣaḥ bhagavān puruṣottamaṁ kathaṁ prāptuṁ śaknoti? etat sarvaṁ bhavān svānubhava-anusāreṇa vada, tasya pravṛtteś ca kramam api yathāvat varṇaya ||
జనమేజయుడు అడిగెను—మునీ! మీరు చూసినట్లే సమస్తమును చెప్పండి; ప్రవృత్తి యొక్క క్రమాన్ని కూడా యథాక్రమంగా వివరించండి. ఈ వైకారికుడు (మార్పులకు లోనయ్యే, లోకవ్యవహారాసక్తుడు) భగవాన్ పురుషోత్తముని ఎలా పొందగలడు? మీ అనుభవానుసారంగా అన్నిటినీ చెప్పి, అతని ఆచరణక్రమాన్ని కూడా అడుగడుగునా వివరించండి।
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a disciplined spiritual inquiry: attainment of the Supreme Person is not presented as accidental but as something approached through an ordered course of conduct (pravṛtti) grounded in direct realization and reliable instruction. It emphasizes sequential practice, ethical alignment, and experiential understanding rather than mere speculation.
King Janamejaya addresses the sage and requests a clear, step-by-step explanation of how a changeable, conditioned human being can attain Bhagavān Puruṣottama. He asks the sage to speak from what he has truly known and to outline the proper progression of practice and conduct.