Shloka 74
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
तौ दानवौ हरिर्हत्वा कृत्वा हयशिरस्तनुम् । पुनः प्रवृत्तिधर्मार्थ तामेव विदधे तनुम्,श्रीहरिने इस प्रकार हयग्रीवरूप धारण करके उन दोनों दानवोंका वध किया था। उन्होंने पुनः प्रवृत्तिधर्मका प्रचार करनेके लिये ही उस शरीरको प्रकट किया था
tau dānavau harir hatvā kṛtvā hayaśirastanum | punaḥ pravṛttidharmārthaṃ tām eva vidadhe tanum ||
ఆ ఇద్దరు దానవులను సంహరించి హరి అశ్వశిరస్సు (హయగ్రీవ) రూపాన్ని ధరించాడు; ప్రవృత్తిధర్మాన్ని మళ్లీ స్థాపించి ప్రచారం చేయుటకై అదే రూపాన్ని మరల ప్రదర్శించాడు।
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames divine violence as ethically purposive: Hari assumes a specific form and destroys demonic forces not for conquest, but to re-establish pravṛtti-dharma—righteous engagement in duties and social order—so that lawful action and moral life can continue.
Vaiśaṃpāyana recounts that Hari took on a horse-headed body (Hayagrīva), killed two Dānava demons, and then manifested that same form again with the intention of promoting pravṛtti-dharma—reviving the world’s commitment to rightful conduct and duty.