Shloka 3
Nāgendra–Brāhmaṇa Saṃvāda: Praśna-vidhi and Dharmic Approach on the Gomatī Riverbank
हव्यकव्यभुजो विष्णुरुदक्पूर्वे महोदधौ,समुद्रके उत्तर-पूर्वभागमें हव्य और कव्यका भोग ग्रहण करनेवाले भगवान् विष्णुने महान् हयग्रीवावतार धारण किया था, यह बात आपने पहले मुझसे कही थी। साथ ही यह भी बतायी थी कि भगवान् परमेष्ठी ब्रह्माने उस रूपका प्रत्यक्ष दर्शन किया था
Śaunaka uvāca: havyakavyabhujo Viṣṇur udakpūrve mahodadhau; samudrake uttarapūrvabhāge havyaṃ ca kavyaṃ ca bhogaṃ gṛhṇan bhagavān Viṣṇur mahān Hayagrīvāvatāraṃ dhārayāmāsa—etad bhavān pūrvaṃ mama kathitavān. sārdhaṃ caitad api vyākhyātaṃ yat bhagavān Parameṣṭhī Brahmā tasya rūpasya pratyakṣa-darśanaṃ kṛtavān.
శౌనకుడు పలికెను—దేవతలకు అర్పించే హవ్యమును, పితృదేవతలకు అర్పించే కవ్యమును స్వీకరించు భగవాన్ విష్ణువు మహాసముద్రపు ఈశాన్య భాగంలో మహా హయగ్రీవావతారాన్ని ధరించాడని మీరు ముందే నాకు చెప్పారు. అలాగే పరమేష్ఠి బ్రహ్మదేవుడు ఆ రూపాన్ని ప్రత్యక్షంగా దర్శించాడని కూడా వివరించారు.
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse underscores Viṣṇu’s role as the ultimate recipient and sanctifier of both divine and ancestral offerings (havya and kavya), and affirms the authority of direct divine revelation—Brahmā himself beholds the Lord’s form—thereby grounding ritual and theology in a higher, witnessed reality.
Śaunaka recalls a prior account: Viṣṇu manifested as Hayagrīva in the north‑eastern part of the great ocean, and Brahmā (Parameṣṭhī) directly saw that incarnation. The speaker is prompting continuation or clarification of that earlier narration.