Shloka 112
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
ततस्तत् तेजसा<<विष्टा: केशा नारायणस्य ह । बभूवुर्मुज्जवर्णास्तु ततो5हं मुछजकेशवान्,पार्थ! उस समय नारायणकी छातीमें वह त्रिशूल बड़े वेगसे जा लगा। उससे निकलते हुए तेजकी लपेटमें आकर नारायणके केश मूँजके समान रंगवाले हो गये। इससे मेरा नाम “मुछजकेश' हो गया
tatas tat tejasāviṣṭāḥ keśā nārāyaṇasya ha | babhūvur muñja-varṇās tu tato 'haṃ muñjakeśavān, pārtha |
అప్పుడు ఆ తేజస్సు చేత ఆవరింపబడి నారాయణుని కేశములు ముంజవర్ణముగా మారెను; అందుచేత, ఓ పార్థా, నేను ‘ముంజకేశ’ అని ప్రసిద్ధుడనయ్యాను।
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
The passage highlights how divine tejas (spiritual power) manifests tangibly and how epithets in the Mahābhārata often preserve moral and narrative memory: a name can encode an event, reminding listeners of the consequences and significance of encounters with the divine.
A trident strikes Nārāyaṇa’s chest; the resulting surge of radiant energy affects his hair, turning it muñja-grass colored. Because of this distinctive transformation, the speaker explains the origin of the epithet “Muñjakeśa,” addressing Arjuna as Pārtha.