Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)

श्रुत्वा माहात्म्यमेतस्य देहिनां परमात्मन: । जनमेजयो महाप्राज्ञो वैशम्पायनमब्रवीत्‌,परम बुद्धिमान्‌ जनमेजयने समस्त प्राणियोंके आत्मस्वरूप इन परमात्मा नारायणदेवका माहात्म्य सुनकर उनसे इस प्रकार कहा

śrutvā māhātmyam etasya dehināṃ paramātmanaḥ | janamejayo mahāprājño vaiśampāyanam abravīt |

సర్వ దేహధారుల అంతరాత్మ అయిన ఆ పరమాత్మ మహిమను విని మహాప్రాజ్ఞుడైన జనమేజయుడు వైశంపాయనునితో ఇలా పలికెను.

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
माहात्म्यम्greatness, glory
माहात्म्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
एतस्यof this
एतस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
देहिनाम्of embodied beings
देहिनाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेहिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Plural
परमात्मनःof the Supreme Self
परमात्मनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपरमात्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
जनमेजयःJanamejaya
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
महाप्राज्ञःvery wise
महाप्राज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वैशम्पायनम्Vaiśampāyana
वैशम्पायनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैशम्पायन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (imperfect), परस्मैपद, 3rd, Singular

शौनक उवाच

J
Janamejaya
V
Vaiśampāyana
P
Paramātman (Supreme Self)

Educational Q&A

The verse foregrounds the doctrine that the Paramātman is the inner Self of all embodied beings; hearing this divine greatness prompts inquiry, indicating that true understanding of dharma is pursued through attentive listening and further questioning.

After hearing a description of the Supreme Self’s greatness, King Janamejaya—portrayed as highly intelligent—turns to the sage Vaiśampāyana and speaks, marking a transition to the next question or explanation in the discourse.