Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

अध्याय ३३७ — ज्ञानमार्ग-वैविध्यप्रश्नः तथा व्यासस्य नारायणोद्भवकथा

Systems of Knowledge and Vyāsa’s Nārāyaṇa-Origin

ऋषि: शान्तिर्महाभागस्तथा वेदशिराशक्ष यः । ऋषिश्रेष्ठक्ष कपिल: शालिहोत्रपिता स्मृत:,इनके सिवा (तेरह सदस्य और थे, जिनके नाम इस प्रकार हैं--) धनुष, रैभ्य, अर्वावसु, परावसु, मुनिवर मेधातिथि, महर्षि ताण्ड्य, महाभाग शान्तिमुनि, वेदशिरा, शालिहोत्रके पिता ऋषिश्रेष्ठ कपिल, आद्यकठ, वैशम्पायनके बड़े भाई तैत्तिरि, कण्व और देवहोत्र। ये कुल मिलाकर सोलह सदस्य बताये गये हैं

bhīṣma uvāca | ṛṣiḥ śāntir mahābhāgas tathā vedaśirāś ca yaḥ | ṛṣiśreṣṭhaḥ kapilaḥ śālihotrapitā smṛtaḥ ||

వారిలో మహాభాగుడైన ఋషి శాంతి, అలాగే వేదశిరుడు కూడా ఉన్నారు. ఋషుల్లో శ్రేష్ఠుడైన కపిలుడు—శాలిహోత్రుని తండ్రిగా ప్రసిద్ధుడు—అతడూ చేరాడు.

ऋषिःsage
ऋषिः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Singular
शान्तिःŚānti (name of a sage)
शान्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootशान्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
महाभागःhighly fortunate / illustrious
महाभागः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाand also / likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
वेदशिराःVedaśiras (name; lit. 'head of the Veda')
वेदशिराः:
Karta
TypeNoun
Rootवेदशिरस्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ऋषिश्रेष्ठःbest of sages
ऋषिश्रेष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषिश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
कपिलःKapila (sage)
कपिलः:
Karta
TypeNoun
Rootकपिल
FormMasculine, Nominative, Singular
शालिहोत्रपिताfather of Śālihotra
शालिहोत्रपिता:
Karta
TypeNoun
Rootशालिहोत्रपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
स्मृतःis remembered / is known as
स्मृतः:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular, Passive (participial)

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
Ś
Śānti (sage)
V
Vedaśiras
K
Kapila
Ś
Śālihotra

Educational Q&A

Dharma is authenticated and clarified through the remembered authority of realized sages and their lineages; naming such rishis signals that ethical instruction rests on a recognized tradition of wisdom.

Bhishma is continuing an enumeration of distinguished sages (members of a larger group/assembly), identifying them by name and, in Kapila’s case, by a well-known genealogical marker (father of Śālihotra).