Shloka 38
अध्याय ३३७ — ज्ञानमार्ग-वैविध्यप्रश्नः तथा व्यासस्य नारायणोद्भवकथा
Systems of Knowledge and Vyāsa’s Nārāyaṇa-Origin
एकैकस्य प्रभा तादूुकू साभवन्मानवस्य ह । “उनके मनकी इस एकाग्रतासे भगवान् श्रीहरि प्रसन्न होते थे। मुनिश्रेष्ठ! प्रलयकालमें सूर्यकी जैसी प्रभा होती है, वैसी ही उस द्वीपमें रहनेवाले प्रत्येक पुरुषकी थी ।। तेजोनिवास: स द्वीप इति वै मेनिरे वयम्
ekaikasya prabhā tādṛśī sābhavan mānavasya ha | teṣāṁ manasaḥ ekāgratāyā bhagavān śrīhariḥ prasanno bhavati | muniśreṣṭha! pralayakāle sūryasya yā prabhā bhavati, tādṛśī eva tasmin dvīpe nivāsinaḥ pratyekasya puruṣasya āsīt || tejonivāsaḥ sa dvīpa iti vai me nire vayam |
అక్కడ ప్రతి మనిషికీ అదే విధమైన ప్రభ ఉండేది. వారి మనస్సు ఏకాగ్రత వల్ల భగవాన్ శ్రీహరి ప్రసన్నుడయ్యేవాడు. ఓ మునిశ్రేష్ఠా! ప్రళయకాలంలో సూర్యుడు ఎలా మండిపోతాడో, అలాగే ఆ ద్వీపంలో నివసించే ప్రతి పురుషునిలోనూ అలాంటి తేజస్సు ఉండేది. అందుచేత ఆ ద్వీపాన్ని మేము ‘తేజోనివాసం’—ప్రకాశధామం—అని భావించాము.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Single-pointed concentration (ekāgratā) and steady inner discipline are presented as qualities that please Śrī Hari; such devotion is not merely internal but is said to manifest as tejas—an outward radiance symbolizing spiritual power and purity.
Bhīṣma describes a particular dvīpa (realm/island) whose inhabitants each shine with sun-like brilliance, likened to the sun at pralaya. He explains this extraordinary radiance as the result of their focused minds and the Lord’s favor, hence the place is remembered as a ‘tejonivāsa,’ an abode of light.