Next Verse

Shloka 1

नरनारायण-नारदसंवादः

Nara-Nārāyaṇa–Nārada Discourse on Vision, Elements, and Entry into Vāsudeva

अपन का बा | अप्-#-राल जा एकत्रिशर्दाधिकत्रिशततमो< ध्याय: नारदजीका शुकदेवको कर्मफल-प्राप्तिमें परतन्त्रताविषयक उपदेश तथा शुकदेवजीका सूर्यलोकमें जानेका निश्चय नारद उवाच सुखदुः:खविपर्यासो यदा समनुपद्यते । नैनं प्रज्ञा सुनीतं वा त्रायते नापि पौरुषम्‌,नारदजी कहते हैं--शुकदेव! जब मनुष्य सुखको दुःख और दुःखको सुख समझने लगता है, उस समय बुद्धि, उत्तम नीति और पुरुषार्थ भी उसकी रक्षा नहीं कर पाता

nārada uvāca | sukhaduḥkhaviparyāso yadā samanupadyate | nainaṃ prajñā sunītaṃ vā trāyate nāpi pauruṣam ||

నారదుడు పలికెను—ఓ శుకదేవా! సుఖం-దుఃఖం గురించిన బోధ విపరీతమై, మనిషి సుఖాన్ని దుఃఖంగా, దుఃఖాన్ని సుఖంగా భావించునప్పుడు—అతనిని ప్రজ্ঞ గానీ, సునీతి గానీ, పురుషప్రయత్నం గానీ రక్షించలేవు.

नारदःNarada
नारदः:
Karta
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
सुखदुःखविपर्यासःthe inversion/confusion of pleasure and pain
सुखदुःखविपर्यासः:
Karta
TypeNoun
Rootसुख-दुःख-विपर्यास
FormMasculine, Nominative, Singular
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा
समनुपद्यतेarises/occurs (comes to be)
समनुपद्यते:
TypeVerb
Rootपद्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
not
:
TypeIndeclinable
Root
एनम्him/this person
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रज्ञाwisdom/intelligence
प्रज्ञा:
Karta
TypeNoun
Rootप्रज्ञा
FormFeminine, Nominative, Singular
सुनीतम्good conduct/right policy
सुनीतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुनीत
FormNeuter, Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
त्रायतेprotects/saves
त्रायते:
TypeVerb
Rootत्रा
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
not
:
TypeIndeclinable
Root
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पौरुषम्human effort/valor
पौरुषम्:
Karma
TypeNoun
Rootपौरुष
FormNeuter, Accusative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
Ś
Śukadeva